مصاحبه ای از صفایی فراهانی در مجله شهروند چاپ شده که هم ورزشی است و هم اقتصادی و هم سیاسی. مصاحبه جالب و خواندنی است  که البته می توانست کمی چالشی تر باشد  اما به هر حال مصاحبه خوبی از کار درآمده. البته من خودم مصاحبه را اولین بار در وبلاگ محمد طاهری http://neveshtehayeman.blogfa.com/  خواندم .

مطلب جهانى شدن، خصوصى‌سازى و عدالت اقتصادي   در روزنامه رسالت امروز چاپ شده بود. سخنرانی استیگلیتز در همایش " جهانی شدن، خصوصی سازی و عدابلت اقتصادی  است که در روز 16 دی ماه   به صورت  ویدئو  کنفرانس انجام شد. چند تا نکته در مورد این سخنرانی  به ذهنم رسید:

1-     وقتی که استیگلیتز به عنوان اقتصاددان و در همایشی تخصصی سخنرانی می کند کاملا مشخص است که علمی و با  تحلیلی منطقی این کار را انجام می دهد. خاطره گویی  و  پرانتز باز کردن در سخنرانی اش  جایی ندارد و سخنرانی اش سر و ته دارد. این مساله برای ما دانشجویان اقتصاد هم می تواند جالب توجه و تعمق باشد. نشود که به اقتصاددانی تبدیل شویم که نمی تواند در صحبت ها و نوشته های تخصصی اش  به چارچوب تحلیلی منطقی خاصی وفادار بماند.

2-      استیگلیتز با مطالعه برخی از آمارهای ایران ،  نمایی کلی از وضعیت ایران در حد یک سخنرانی ارائه میدهد. سپس بر اساس آن،  تحلیل ها یش را بازگو می کند. در تحلیل هایش هم از نکاتی کلی که  منحصر به ایران نیست ،  سخن می راند. مانند عدم استفاده بهینه از درآمدهای نفتی و عدم رشد بهروری مطلوب در فعالیت های اقتصادی و از این دست مسائل مشترک ایران و کشورهای توسعه نیافته نفتی . دکتر درخشان در سخنرانی که اخیرا در دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی داشتند گفتند که  اقتصاددان های در جه اول در خصوص مسائلی که اشراف به آن ندارند اظهار نظر  نمی کنند. و چند مثال در این خصوص زدند. استیگلیتز هم در خصوص ایران نسخه پیچی نکرده است. زیرا به احتمال فراوان در زمینه مسائل اقتصادی ایران به طور عمیق مطالعاتی نداشته است. پس در این خصوص در حد یک طرح مساله و اشاره به چند نکته کلی  اکتفا کرده است. آن هم به قسمت هایی از ایران که در مورد جهانی شددن و خصوصی سازی می باشد. چون  این زمینه ، زمینه تخصصی اش می باشد  که سال های زیادی  به مطالعه در این زمینه اختصاص  داشته است.

3-     این سخنرانی را با یک سخنرانی اقتصاددان ایرانی مقایسه کنید. (البته  نمونه های نادری مانند دکتر درخشان هم پیدا می شوند  که هم در چارچوب علمی  سخنرانی می کنند و هم سخنرانی هایشان سر و ته دارند). در این سخنرانی بعد از تعارفات معمولی که کم هم نیستند در خصوص کمبود وقت و  این که در یک سخنرانی نمی شود به مسائل به صورت عمیق پرداخت و ...،  مساله ای را در خصوص اقتصاد ایران مطرح می کنند و با چند خاطره به این مساله آب و تاب می دهند. سپس کل مشکلات اقتصاد ایران را به همین مشکل مروبط می کنند و در نهایت هم نسخه ای برای اقتصاد ایران می پیچند (اغلب هم ریشه در مسائل غیر اقتصادی ایران دارد و باید اول آنها درست شود بعد مسائل اقتصادی). اکثر مواقع هم نسخه پیچیده شده  تنها راه حل برای برطرف کردن بیشتر مشکلات اقتصادی ایران می باشد. البته همه اساتید اقتصادی ایران به این شکل عمل نمی کنند و لی موارد گفته شده  مواردی هستند که  در اغلب سخنرانی هایی که از اقتصاددانان ایرانی دیده ام  حداقل جزئی از موارد  مذکور را دارند.

4-     در نهایت  باید  بگم که اقتصاددان درجه اول کسی نیست که به سرعت برای همه مسائل اقتصادی نسخه پیچی کند بلکه  کسی است که با احتیاط و از جنبه های خاصی که در آن جنبه ها مطاالعات عمیق داشته مساله را مورد بررسی قرار می دهد و پس از مطالعات فراوان در آن مورد خاص به سیاستگذار نظراتش را بیان می کند. اگر هم در حد یک سخنرانی و یا نوشته موضوعی را بررسی می کند ادعاهای واهی نمی کند و  نسخه پیچی نمی کند.

باز نعمتی دیگر زحمتی فراوان برای مردم ایران فراهم آورد. گویی قرار نیست مردم ایران طعم شیرین نعمت هایی چون باران و برف را بچشند. وقتی پاسی از زمستان گذشته بود و هم چنان برف نیامده بود  همه در حسرت برف بودند و الان در زحمت آثار برف آمدن. اما مساله ای که در این میان ذهن من را به خود مشغول کرده مساله مدیریت شهرداری است. البته فرقی که این مدیریت در تهران با کرج دارد. در تهران وقتی اطراف هفت تیر یا میدان ولیعصر حتی در اطراف انقلاب  که می رفتم می دیدم ماشین ها مشکلی در خیابان ها ندارند. تقریبا ماموران شهرداری تمام برف هایی که چون یخ در زمین نقش بسته بودند را محو کرده بودند. اما وقتی به خیاابان های اصلی کرج  نگاهی می کنم می بینم که حداکثر نصف خیابان ها آن هم  احتمالا به کوشش مردم پوشیده از برف نیستند و در این چند روزه به همین دلیل تراقیک بسیار شدیدی در خیابان های کرج وجود داشته است. چند دلیل برای این مساله به ذهنم می رسد:

۱- تهران پایتخت است و به دلیل گشت و گذار سیاسیون شهرداری مراقبت های بیشتری می کند و به همین دلیل فعالیت های بیشتری دارد.

۲- جاه طلبی شخص شهردار تهران برای رسیدن به ریاست جمهوری که موجب می شه نیاز به تائید سیاسیون و گروه های مختلف داشته باشد که تقدیر نمایندگان از وی بهترین هدیه برای شهردار بود.

۳- کرج شهرستانی است که نه قومیت خاصی در خود جای داده و نه روابط سنتی کوچه و خیابانی در آن شکل گرفته. حتس همسایه ها چندان از هم خبری ندارند. البته در مناطق متوسط به بالای کرج قطعا همین طور است و از مناطق پایین تر چندان خبر ندارم. این مساله هم به خاطر این است که تقریبا  اکثر مناطق کرج خوابگاهی است برای اهلش و روزها در تهران کار می کنند و برای استراحت و خواب به کرج باز می گردند. به همین دلیل توجه زیادی هم به منطقه خود ندارند. همه این مسائل موجب شده ه در انتخابات شورای شهر و مجلس نه مسائل قومی و فامیلی مطح باشد و نه مسادل سیاسی. همین مساله موجب عدم آشنایی مردم از این نمایندگان شده و باز خواست آنان غیر ممکن می شود. در حالی که در محله ها و مناطق سنتی به دلیل وجود ارتباط تنگاتنگ قومی و فامیلی راحت تر می شود بازخواست کرد در شهرهای بزرگ هم از طریق روزنامه ها و احزاب سیاسی قابل پیگیری است. اما کرج هیچ کدام از این دو مشخصه را ندارد و در این حالت نمی توان به نظارت به شورای شهر که ناظر بر فعالیت های شهردار است امید چندانی داشت.

این دلایل دست به دست هم داده و موجب شده شهرداری کرج رمق و انگیزه کافی برای انجام خدمت نداشته باشد. رمقی که کمی نظارت می خواهد و اجبار.

با درود به همه مخاطبان و دوستانم

طوفان سنجاقک نام یک فیلم کوتاه است که تازگی ها دیدم. حدود ۱۵ دقیقه است. فیلم کوتاه بسیار جالب و دیدنیه که توسط انجمن سینمای جوانان ایران  تهیه شده است.  تو این فیلم یه دکتر روانشناس  مثالی می زنه که جالبه. می گه : " در علم فیزیک این تئوری مطرحه  که اگه سنجاقکی  در شرایط آزمایشگاهی معینی  (تحت شرایط خاص و کنترل شده ای) رو اقیانوس  پرواز کنه از حرکت بال هاش می تونه طوفان بوجود بیاید. اسمش تئوری طوفان سنجاقکه."